Oogcontact

Een ontmoeting begint meestal met oogcontact.  Wanneer je langer oogcontact moeilijk vindt:

• Bekijk de bouw (het fysiek) van het oog
• Kijk iets verder dan het oog
• Kijk rond de ogen

Het ín de ogen kijken van de ander levert soms meer informatie op, hoe het van binnen met iemand gaat. Als je rond de ogen kijkt ontgaat je het gevoel dat zich openbaart via de blik. Je kijkt naar het kozijn in plaats van naar de vensters van de ziel. Bij sommige vensters zijn  de gordijnen gesloten.

Je hoeft niet voortdurend iemand aan te kijken. Vaak uiten mensen zich makkelijker als het oogcontact terloops is, zoals bij de afwas of bij een wandeling.

Groeten

Kan verbaal of non-verbaal.

Openen van een gesprek

• Oogcontact en groeten
• Begin met iets dat je allebei kunt zien of horen of anderszins kunt waarnemen

Actief luisteren

• Vat wat je hoort in je eigen woorden samen
• Stel een nieuwsgierige vraag: wat interesseert jou in het verhaal
• Reageer op de emotionele lading die de boodschap vergezelt: mimiek, klank, gebaren, houding, blik. De emotionele lading is vaak belangrijker dan de inhoud

Middels actief luisteren heb je invloed op het gesprek. Je selecteert iets wat jouw belangstelling heeft. Dat kan iets uit de emotionele lading zijn.

Binnenkomen in een (onbekende) groep (terras, feestje, vergadering)

• Binnenkomen en deur sluiten
• Situatie globaal opnemen
• Eén persoon aankijken en groeten
• Plaatsnemen

Objectief waarnemen

• Wat zie ik ? / Wat hoor ik?  /  Wat voel ik?

Dit waarnemen doe je zonder daar zelf iets  aan toe te voegen of in te vullen, zonder duiding en zonder te oordelen. Alleen wat je waarneemt telt. Oefenen in de situaties die je tegenkomt.  De strikte en zorgvuldige waarneming is een goede techniek bij conflicten en meningsverschillen.

Groepsgesprek (1)

Tijdens een groepsgesprek kun je de objectieve waarneming oefenen:

ik zie - ik hoor - ik voel

• Sta regelmatig stil bij bij wat er in je omgaat aan gedachten en gevoelens
• Is het noodzakelijk dat er iets van naar buiten gebracht wordt?
  Zo ja, laat dan weten of het een gedachte, een gevoel, een impuls of een ervaring is

Groepsgesprek (2)

Hoe neem je deel aan een groepsgesprek, op een feestje bijvoorbeeld.

• Als openingszin iets wat je beiden (allen) kunt waarnemen of weten
• Vervolg met je eigen ervaringen met het onderwerp
• Als je ergens niet op wilt antwoorden: herhaal de ( onbehoorlijke ) vraag en zeg duidelijk ‘Ik ga hier niet op in, in deze situatie’, of iets soortgelijks
• Filter: bedenk wat je wel en wat je niet wil zeggen ter bescherming van jezelf en van de privacy van anderen

Duidelijk zijn naar de ander

• Duidelijk en direct zijn in je bedoelingen en in het kenbaar maken van je wensen
• Dingen met minder omhaal van woorden zeggen. Jezelf precies en direct uitdrukken
• Je moet zeggen wat je wilt, anders krijg je niks
• Je gevoel is je leidraad. Neem het initiatief, zeg wat je wilt. Hou het dicht bij jezelf

Weten wat je wilt

Dat kun je oefenen en voorbereiden. Door dingen uit te proberen en daarbij goed je gevoel in de gaten te houden. Regelmatig naar jezelf terugkeren en je afvragen: wat wil ik, waar heb ik (nu) behoefte aan, wat vertelt mijn gevoel mij.

Ook als je weet wat je wilt dan blijven er toch meerdere, vaak tegengestelde, kanten aan een zaak zitten.

Boosheid en meningsverschillen

• Boosheid uiten door te zeggen hoe je je voelt en waardóór. Hou het dicht bij jezelf
• De mening van de ander onaangetast laten. Je kunt er jouw mening naast of tegenover zetten
• Als iemand kwaad op je wordt, de kwaadheid serieus nemen en bevestigen: ‘Ik zie dat je je behoorlijk kwaad maakt.’  Alle gevoelens hebben bestaansrecht

Terughoudend zijn met oordelen en afkeuren

Jezelf als uitgangspunt nemen: Wat doet iets met jou?  Beperk je voornamelijk daartoe.

Omgaan met verschillen

• Verschillende opvattingen en verschillend gedrag mogen naast elkaar bestaan
• De verschillen reduceren tot goed of slecht of meer- en minderwaardig bemoeilijkt de omgang
• Besef wanneer iemand een rol speelt. Je kunt soms het gevoel achter een rol er uitlichten

Iets gedaan krijgen van een autoriteit

• Helder zeggen wat je wilt en het bij jezelf houden
• Niet gaan verwijten of opdragen
• Niet in discussie treden
• Zeggen wat je wilt en dit herhalen

Kennismaken

• Oogcontact terwijl je duidelijk je naam zegt en een hand geeft
• Er rustig de tijd voor nemen, ook als je je niet op je gemak voelt
• Probeer te observeren: luisteren (naam), kijken, voelen
• Doe wat bij jou past, in afweging wat bij de situatie past
• In het algemeen: aandachtig en rustig een situatie bekijken en dan pas doen wat nodig is

Verjaardagen vieren

Een manier vinden die bij jou past. In het algemeen: weten wat bij jou past, wat jouw gevoel zegt.